Quản lý, bảo vệ rừng: Bất cập mô hình lẫn công nghệ | BÁO QUẢNG NAM ONLINE

Quản lý, bảo vệ rừng: Bất cập mô hình lẫn công nghệ | BÁO QUẢNG NAM ONLINE


Hạt Kiểm lâm Phước Sơn đang quản lý 77.000ha rừng tự nhiên và 14.000ha rừng trồng, với 10 cán bộ công nhân viên, phối hợp với lực lượng bảo vệ rừng chuyên trách. Theo lãnh đạo hạt này, từ đầu năm đến nay xảy ra 21 vụ vi phạm lâm luật, không có vụ nào phải xử lý hình sự.

Kiểm lâm Phước Sơn tuần tra nắm tình hình. Ảnh: T.V
Kiểm lâm Phước Sơn tuần tra nắm tình hình. Ảnh: T.V

Ông Huỳnh Đức Vũ – Hạt phó Hạt Kiểm lâm Phước Sơn cho biết, theo quy định của Bộ Tài chính tại Thông tư 12, thì mô hình giao rừng về cho cộng đồng quản lý (tại Phước Sơn chừng 18.000ha), đang bị hạn chế về cơ chế tài chính.

Cụ thể, là số lượng người tham gia thì có nhưng chuyên môn hạn chế, trong khi đó số tiền giao khoán 600 nghìn đồng/ha/năm, chia nhỏ cho số đông, còn lại rất ít.

“Chúng tôi đề xuất đưa ra mô hình chuyên trách, với lực lượng có chuyên môn, quy định rõ ràng, chứ cộng đồng là trách nhiệm chung chung, khi xảy ra vấn đề chi đó thì không ai chịu trách nhiệm” – ông Vũ nói.

Cũng theo ông Vũ, trước đây UBND xã ủy quyền cho Ban Quản lý rừng tổ chức giao khoán, bảo vệ rừng, thì nay thì giao cho cộng đồng, với thực tế rừng tại Phước Sơn là không thích hợp. Cộng đồng quản lý rừng tại Đông Giang, Tây Giang thì hiệu quả, nhưng Phước Sơn thì hạn chế. Với 600 nghìn đồng/ha/năm, chỉ đủ tiền đi xe máy.

Điểm khác biệt của rừng tại Phước Sơn với nhiều nơi khác, là diện tích nhỏ, rải rác, có rẫy của dân bao quanh. Đây là đặc thù, phải giao khoán hợp lý với rừng diện tích nhỏ, rồi phải bảo vệ để không bị rẫy xâm hại.

Như nhiều địa phương khác, Hạt Kiểm lâm Phước Sơn sử dụng không ảnh, thiết bị flycam trong quản lý rừng. Thuận lợi của việc sử dụng không ảnh là kịp thời phát hiện biến động của rừng, giúp tuần tra hiệu quả. Nguồn không ảnh là từ ảnh vệ tinh cùng một số phần mềm khác.

“Phần mềm đòi hỏi thiết bị sử dụng phải đáp ứng, tương thích, nhưng hiện nay máy móc phần lớn đã cũ. Flycam có bay, nhưng chỉ quanh khu vực Khâm Đức, do những địa hình khác rất phức tạp, gió lớn, thiết bị bay cồng kềnh, khó vận chuyển, vị trí tiếp đất trong rừng khó khăn.

Thêm vào đó, nguồn ảnh chưa phải là cơ sở pháp lý để đưa vào hồ sơ nếu có vi phạm. Có ảnh, nhưng phải tới hiện trường kiểm tra. Theo chúng tôi, tư liệu ảnh từ vệ tinh hay flycam đều phải được xem là căn cứ pháp lý khi giải quyết vụ việc” – ông Vũ cho biết.

Chính chuyện sử dụng công nghệ trong quản lý rừng, theo kiểm lâm địa phương, là cả ảnh vệ tinh lẫn flycam đều làm cho anh em… mệt. Cứ hai ngày, vệ tinh quét ảnh 1 lần và báo về, nếu phát hiện nơi nào đó nghi ngờ, thì kiểm lâm phải băng rừng tới. Ảnh chính xác tới đâu, lại căn cứ vào tình hình thời tiết, rất dễ nhầm lẫn khi thời tiết xấu, kiểu… mờ mờ là làm khổ anh em.

Ông Nguyễn Văn Tình – Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Phước Sơn nói: “Phải sử dụng phần mềm không ảnh độc quyền của kiểm lâm thì mới thật sự có hiệu quả, chứ không phải phần mềm của nơi khác.

Bên TN-MT có phần mềm chuyên dụng, độ chính xác rất cao, còn kiểm lâm thì không có. Rồi ví dụ có nghi ngờ từ không ảnh tại nơi có 600ha rừng, nhưng có đến 1.000 điểm phải kiểm tra, 1 cán bộ đi kiểm tra sao nổi? Cái này lại liên quan đến chuyện thiếu người mà địa bàn lớn”.

Chuyện bay flycam là cười ra nước mắt. Không riêng anh em kiểm lâm Phước Sơn chỉ dám bay ở khu vực thị trấn, mà nhiều nơi khác cũng loanh quanh khu vực an toàn. Thiết bị hay lỗi phần điều khiển, cho tiếp đất thì có khi đáp trên ngọn cây.

Có huyện đã bị hư, thì phải đền, trong khi lỗi không phải của người điều khiển, mà giá trị đến gần 100 triệu đồng/thiết bị. Địa phương lấy đâu ra tiền mà đền? Nhà nước cấp thiết bị, nhưng không cho cơ chế sửa chữa khi hư hỏng, gặp bất lợi mất an toàn, thì ai dám sử dụng? Cuối cùng, thì đang bay… bộ bằng chân!

Rõ ràng, quản lý bảo vệ rừng không hề dễ, mọi thứ do từ cơ chế, chính sách mà ra. Chừng nào câu chuyện thực tế được chính sách hóa hợp lý, thì tính hiệu quả trong quản lý, bảo vệ rừng từ Nhà nước cho đến dân mới thực sự cao và bền vững.



Báo Quảng Nam

Chính trị - Kinh tế - Xã hội